آخرین بروزرسانی : چهارشنبه 08 تیر 1384 - 02:13:41 ب.ظ.
مرتبه بازدید | نظرات شما | نسخه قابل چاپ | این صفحه را برای دوستان خود بفرستید.

انتشار اطلاعات تكميلي در مورد راكتور هسته‌اي فوق مدرن "آيتر"

بالاخره در مورد محل نصب راكتور "گداز هسته اي" (آيتر ‪ (Iter‬كه هزينه ساخت آن ‪ ۱۰ ‬ميليارد يورو برآورد شده است، تصميم گيري شد.

تصميم براي احداث آيتر در فرانسه به ماه‌ها بحث و جدل ميان شركاي پروژه شامل اتحاديه اروپا، آمريكا، ژاپن، روسيه، چين و كره جنوبي پايان مي‌دهد.

آيتر (‪ (International Thermonuclear Experimental‬يك راكتور آزمايشي است كه تلاش مي‌كند آن دسته از واكنش‌هاي اتمي را كه به خورشيد و ساير ستارگان نيرو مي‌بخشد، روي زمين تكرار كند.

اين پروژه تمامي آموخته‌هاي بشر را انسجام خواهد بخشيد.

اگر آيتر به نتيجه برسد و فناوري آن عملي از آب درآيد، در آن صورت جامعه بين‌المللي يك راكتور تجاري نمونه به نام "‪ "Demo‬خواهد ساخت.

گام نهايي، گسترش فناوري گداز يا "همجوشي هسته‌اي" سراسر زمين خواهد بود.

گداز ‪ fusion‬هسته‌اي دقيقا چيست.

گداز هسته‌اي با تكيه بر اين اصل كار مي‌كند كه انرژي را مي‌توان از طريق فشردن هسته اتم‌ها به يكديگر آزاد كرد.

اين درحالي است كه "شكافت اتمي" (‪ (fission‬كه نيروگاه‌هاي اتمي امروزي بر آنها متكي هستند، با شكافتن اتم‌ها كار مي‌كند.

در هسته خورشيد، فشارهاي عظيم نيروي جاذبه اجازه وقوع چنين پديده‌اي را در درجه حرارتي معادل تقريبا ‪ ۱۰‬ميليون درجه سانتيگراد مي‌دهد.

در زمين چنين فشار عظيمي ممكن نيست، بنابراين بايد از طريق بالا بردن درجه حرارت به بيش از ‪ ۱۰۰‬ميليون درجه سانتيگراد، به ايجاد گداز هسته‌اي دست زد.

هيچ ماده‌اي روي زمين تاب تحمل تماس مستقيم با چنين حرارتي را ندارد.

دانشمندان براي دستيابي به گداز، يك گاز فوق‌العاده داغ يا همان پلاسما را در داخل يك ميدان مغناطيسي بسيار فشرده به شكل تيوب نگهداري و فشرده مي كنند.

مزاياي گداز هسته‌اي چيست؟
بهترين سوخت براي گداز هسته‌اي شامل دو "ايزوتوپ" يا نوع مختلف از اتم هيدروژن است. (دوتريوم و تريتيوم).

دوتريوم را مي‌توان از آب كه ماده‌اي فراوان است، استخراج كرد و تريتيوم را از ليتيوم كه در پوسته زمين به وفور يافت مي‌شود، توليد نمود.

گداز هسته‌اي، بر خلاف سوخت‌هاي فسيلي "دي اكسيد كربن" توليد نمي‌كند.

دي اكسيد كربن مهمترين گاز گلخانه‌اي است كه دانشمندان آنرا مسوول گرم شدن زمين مي‌شناسند.

كارشناسان همجوشي هسته‌اي همچنين مي‌گويند كه اين سيستم ذاتا ايمن است زيرا هر عيبي در آن باعث مي‌شود سيستم فورا از كار باز ايستد.

آيا آيتر فضولات راديواكتيو توليد مي‌كند.

بله. نوترون‌هاي توليد شده در جريان گداز، موادي را كه در جداره‌هاي محفظه پلاسما به كار رفته "فعال" مي‌كند. اما يكي از اهداف اين پروژه يافتن موادي است كه بيشترين مقاومت را در برابر اين بمباران داشته باشد.

اين مي‌تواند به توليد فضولاتي نسبتا ايمن كه ظرف مقطعي نسبتا طولاني (‪۵۰‬ تا ‪ ۱۰۰‬سال) از ميان مي‌رود، منجر شود.

در مقايسه، فضولات راديواكتيو كه در نتيجه شكافتن اتم‌ها در جريان "فيسيون" توليد مي‌شود، دوام بسيار بيشتري (هزاران ساله) دارند.

به علاوه، حجم فضولات توليد شده در آيتر نسبتا ناچيز خواهد بود.

آيتر چه زماني احداث خواهد شد؟
شركاي آيتر در ملاقات روز ‪ ۲۸‬ژوئن موافقت كردند كه اين راكتور را در "كاداراش" در جنوب فرانسه احداث كنند.

"روكاشو" در شمال ژاپن نامزد ديگر براي احداث اين راكتور بود.

اميد مي‌رود كه تا پايان سال جاري، موافقت نامه‌اي حاصل شود تا فرآيند احداث آيتر در پايان ‪ ۲۰۰۵‬آغاز گردد.

هزينه ساخت آيتر چقدر خواهد بود.

هزينه احداث آيتر تقريبا ‪ ۴/۵۷‬ميليارد يورو (به قيمت‌هاي سال ‪ (۲۰۰۰‬كه بايد در دوره‌اي تقريبا ‪ ۱۰‬ساله تقسيم شود، برآورد شده است.

هزينه كل عمليات آن طي ‪ ۲۰‬سالي كه انتظار مي‌رود فعال باشد نيز تقريبا همين ميزان است.

هزينه آيتر از كجا تامين مي‌شود.

اتحاديه اروپا و فرانسه ‪ ۵۰‬درصد هزينه‌هاي احداث را پرداخت خواهند كرد و پنج شريك ديگر هر يك ‪ ۱۰‬درصد آنرا تقبل مي‌كنند.

چون ژاپن قبول كرد از احداث آن در خاك خود به نفع فرانسه چشم بپوشد از مزايايي ويژه برخوردار خواهد شد.

اين كشور ميزبان يك مركز تحقيقات مواد مربوطه كه نيمي از هزينه ساخت آنرا اروپا به گردن مي‌گيرد، خواهد بود.

همچنين دانشمندان ژاپني سهم بيشتري از سمت‌هاي تحقيقاتي آيتر خواهند داشت.

اتحاديه اروپا اكنون از يك مقام ژاپني براي بر عهده گرفتن مديريت كل پروژه آيتر حمايت خواهد كرد و به علاوه در صورتي كه راكتور نمونه ‪ Demo‬به مرحله ساخت برسد، از ژاپن به عنوان محل ساخت آن پشتيباني خواهد كرد.

چرا اتحاديه اروپا تا اين حد مشتاق بوده آيتر در اين قاره ساخته شود.

آيتر نيازمند سرمايه‌گذاري از سوي كليه شش شريك پروژه است، اما تصور مي شود بازدهي بالقوه آن، ارزش اين سرمايه‌گذاري را داشته باشد.

ميزباني اين راكتور آزمايشي، اتحاديه اروپا را در خط مقدم صف بهره برداري تجاري از گداز هسته‌اي قرار مي‌دهد.

به علاوه، انتظار مي‌رود اين پروژه بيش از ‪ ۱۰‬هزار شغل ايجاد كند و تخصص بدست آمده از آيتر به اروپا اجازه خواهد داد، فوايد فناوري‌هاي منشعب را درو كند.

چرا انرژي گداز هسته‌اي مطلوب فرض مي‌شود.

بشر نمي‌تواند تا ابد به سوخت فسيلي تكيه كند.

اولا منابع نفت، گاز و زغال محدود است و بالاخره تمام خواهد شد. ديگر اينكه به عقيده دانشمندان، گازهاي گلخانه‌اي كه از طريق سوزاندن سوخت‌هاي فسيلي توليد مي‌شود از عوامل اصلي تغييرات آب و هوايي هستند.

با اين حال، تقاضا براي انرژي نيز در حال افزايش است.

در سال ‪ ۱۹۹۰‬در حدود ‪ ۷۵‬درصد جمعيت جهان (در كشورهاي درحال توسعه) ‪۳۳‬ درصد كل انرژي را سوزاندند.

تا سال ‪ ۸۵ ،۲۰۲۰‬درصد جمعيت جهان از كشورهاي در حال توسعه، ‪ ۵۵‬درصد انرژي را مصرف خواهند كرد. بنابراين رقابت بيشتري بر سر منابع موجود سوختي بوجود خواهد آمد.

برخي تصور مي‌كنند كه گداز هسته‌اي جايگزين نسبتا ايمني براي سوخت‌هاي فسيلي خواهد بود.

نخستين راكتور گداز هسته‌اي تجاري چه زماني احداث خواهد شد.

راكتورهاي آزمايشي گداز هسته‌اي مانند "جي‌اي تي" (‪European Torus‬ ‪ (Joint‬در "كالهم" بريتانيا بيش از آنكه انرژي توليد كند، انرژي مصرف مي كند.

بنابراين بيش از آنكه اين فناوري از حيث اقتصادي مقرون به صرفه شود، موانع علمي و مهندسي عمده‌اي بايد برطرف گردد.

انتظار نمي‌رود يك راكتور تجاري تا پيش از سال ‪ ۲۰۴۵‬يا ‪ ۲۰۵۰‬ساخته شود، تازه اگر فناوري ساخت آن فراهم شده باشد.

واقعيت اين است كه هيچ تضميني براي موفقيت آيتر وجود نخواهد داشت.

به علاوه بسياري از ناظران، به خصوص طرفداران محيط زيست كه مبارزات طولاني را عليه شكافت هسته‌اي ترتيب داده‌اند، عميقا به گداز هسته‌اي مظنون هستند.

آنها شك دارند آيتر به ثمر بنشيند و معتقدند، بهتر مي‌بود پول اختصاص داده شده به اين پروژه، صرف انرژي‌هاي قابل تجديد مانند انرژي بادي، موجي يا خورشيدي مي‌شد.

منبع: ایرنا

مطالب قبلی

به اشتراک بگذارید

نظرات

در حال بارگذاری. لطفا صبر کنید ...