آخرین بروزرسانی : پنجشنبه 17 دی 1383 - 02:12:19 ب.ظ.
مرتبه بازدید |
نظرات شما
| نسخه قابل چاپ |
این صفحه را برای دوستان خود بفرستید.
احتمال وقوع سونامي در ايران
ايران را نيز تهديد ميكند!با وجود گذشت چندين روز از حادثه زلزله جنوب آسيا، هنوز هم سوالهاي فراواني در مورد تائثیرات اين حادثه طبيعي وجود دارد.
سوالهايي از اين قبيل كه: تاؤير اين حادؤه بر مناطق و كشورهاي اطراف تا چه حد است? احتمال وقوع چنين پديدهيي در كشورهاي زلزلهخيز جهان چقدر است? و بالاخره اينكه، آيا چنين پديدهيي ميتواند در ايران نيز رخ دهد. دكتر مهدي زارع، عضو هيات علمي پژوهشگاه لرزهنگاري كشور، در خصوص احتمال تاؤير وقوع اين زلزله بر گسلهاي ايران ميگويد: اين پديده چندان تاؤيري بر سواحل و درياهاي ايران نخواهد داشت.

بويژه در مورد درياي مازندران و خليج فارس كه وقوع چنين پديدهيي به دليل بافت زمين چندان منطقي و محتمل به نظر نميرسد. ولي در مورد ساحل درياي عمان، به دليل فرورانش پوسته اقيانوسي )لغزش پوسته ساحل به زير پوسته قارهيي فلات ايران( احتمال وقوع چنين پديدهيي در ساحل اين دريا وجود دارد.
اين پوسته و اين پديده در درياي عمان پديدهيي جوان و نابالغ است، به همين دليل حتي در صورت وقوع پديده دريالرزه )تسونامي( در اين منطقه شدت چندان زيادي نخواهد داشت.
دكتر زارع ميافزايد: اما به هر حال بايد از همين الان به فكر بود. بويژه با توسعه مناطق شهري، مسكوني و جزيرهيي حاشيه اين دريا، چون منطقه آزاد چابهار، از هماينك بايد به فكر پيشبيني وقوع احتمالي چنين پديدههايي باشيم.
عضو هيات علمي پژوهشگاه زلزلهشناسي در مورد احتمال پيشبيني وقوع دريالرزه ميگويد: اتفاقا اين حادؤه قابل پيشبيني است. چرا كه از زمان وقوع زلزله در بستر دريا تا انتقال اين پديده به ساير نقاط، معمولا مدت زماني طي ميشود. به عنوان مثال در مورد حادؤه اخير كه پديده «دريالرزه» با سرعت 700 كيلومتر در ساعت رخ داده بود 20 دقيقه طول كشيد تا دامنه آن به سواحل اندونزي و 5\2 ساعت طول كشيد به ساحل سريلانكا برسد.دكتر زارع تصريح كرد: معمولا وقوع اينگونه پديدهها يك سيكل زماني دارد. مثلا پيشينه تاريخي جنوب آسيا، نشان ميدهد تقريبا هر 500 سال يك بار، «دريالرزهيي» در اقيانوس هند رخ داده است. بايد اين سيكل بازگشت زماني را پيدا و در مورد آن تامل كرد.
اين پژوهشگر زلزلهشناسي در مورد اين تئوري كه علت وقوع زلزلهها در ايران حركت پوستههاي زمين به سوي هم است، ميگويد: اين تئوري فرضيهيي جديد نيست. در اينكه پوسته زمين در حاشيه غربي در حال لغزش پوسته رشتهكوههاي زاگرس و صفحه مركزي ايران است شكي نيست. اين فرضيه نيز يكي از فرضيههاي مطرح به عنوان منشا زلزله است. البته اين مساله تنها مختا ما نيست. در تمام دنيا پوستههاي زمين در حال لغزش روي هم هستند.
وي در پايان در خصوص احتمال تاثير اين پديده روي ايران و سواحل و گسلهاي ايران ميگويد: اگر هم قرار باشد اين حادؤه روي كشورها تاثير داشته باشد، اول از همه ميتواند روي كشورهاي آسيبپذير اطراف آن مانند ژاپن، هند، چين و... تاثير داشته باشد، نه روي كشوري مانند ايران كه هزاران كيلومتر از آن دور است.
دكتر عبدالله سعيدي، معاون سازمان زمينشناسي ايران اما برخلاف دكتر زارع، درياي خزر و سواحل شمالي كشور را نيز علاوه بر درياي عمان داراي شرايط مناسب براي بروز پديده دريالرزه ميداند و ميگويد: در گزارشهاي تاريخي، زمينلرزههايي در ساحل درياي خزر گزارش شده است. در اين منطقه دشتهاي پستي داريم كه ميتواند در صورت بروز پديده «دريالرزه» آسيبهاي جدي و خطرناكي را به سواحل اين دريا و ساخت و سازهاي حاشيه آن برساند.
وي ميافزايد: در درياي خزر، دو نقطه زلزله خيز مهم وجود دارد، يكي گسل عشقآباد كه از درياي خزر شروع ميشود و از تركمنستان عبور كرده، به قفقاز ميرود، در صورتي كه اين گسل فعال شود ميتواند خسارتهاي فراواني در حاشيه خزر داشته باشد. دومين كانونزلزله خيز در اين منطقه، حاشيه لغزش پوسته خزر، به كف كوههاي البرز است. اگر اين گسلها فعال شوند، حادثهيي شايد به همان شدت حادثه جنوب آسيا رخ دهد.
وي در مورد درياي عمان و خصوصيات طبيعي آن ميگويد: درياي عمان از لحاظ خاصيت ژئوديناميكي، داراي خصوصياتي شبيه اقيانوس هند در سوماترا است. در صورتي كه در كف دريا اين انرژيها رها شود، ميتواند حواشي اين دريا را بشدت تحت تاؤير قرار دهد. بويژه مناطق مسكوني و تجاري مانند چابهار و امثال آن.
دكتر سعيدي ميافزايد: در مورد درياي خزر تمام نقاط حادثه خيز اين منطقه شناخته شده است. در مورد درياي عمان نيز مسلما بخشهاي خطرناكي وجود دارد كه احتمال وقوع زلزله در آنها بسيار زياد است.
وي در مورد تهران و خطر زلزله در آن ميگويد: وقوع يك زلزله بستگي به هندسه و نوع گسل آن دارد. در مورد تهران، گسلها و پوستهها در حال لغزش روي هم هستند )آن هم به صورت معكوس(. اين هم يك پديده طبيعي زمينشناسي است كه ميتواند زمين لرزههاي شديدي را موجب شود. معاون سازمان زمينشناسي ميافزايد: در مورد دورههاي زمين لرزهيي نيز مانند ساير پديدههاي طبيعي چون، خشكسالي، سيل و آتشفشان، معمولا يك دوره بازگشت وجود دارد كه ميتوان آن را با مدلهاي رياضي مختلف محاسبه كرد. براساس همين محاسبههاست كه مثلا مي گويند دوره بازگشت زمينلرزهيي در تهران حدود 150 سال است و پس از آن بايستي هوشيارتر بود.
دكتر سعيدي در ادامه ميگويد: در حال حاضر، بررسيهايي بر 7 يا 8 گسل مهم تهران در حال انجام است. حتي براي تعيين سن آن، نمونهها را به فرانسه فرستادهايم تا نتيجه آن مشخا شود. با بررسي سن اين گسلها ميتوان دوره بازگشت زمينلرزه در گسلهاي مهم تهران را تعيين و در نهايت براساس آن برنامهريزي كرد.
معاون سازمان زمينشناسي در خصوص قابل پيشبيني بودن دريالرزه ميگويد: بسياري از مواقع ميتوان وقوع زمينلرزهها را تا حدودي از روي علايم طبيعي پيشبيني كرد اما متاسفانه ما آنقدر درگير زندگي روزمره هستيم كه به اين علايم توجهي نميكنيم. در مورد دريالرزه نيز پس از وقوع زمينلرزه و آزاد شدن انرژي، گازهايي چون رادون، دياكسيد كربن، و... رها شده، حبابهايي در سطح آب ديده ميشود، كه حتي گاهي به صورت كف در حاشيه ساحلها ظاهر ميشود، ولي باز هم به همان دلايل كه اشاره شد كمتر به آنها توجه ميشود.
وي در پايان مي افزايد: بايد به مردم آموزش داد، چرا كه اين آموزشها ميتواند تا حدود زيادي در بالا رفتن ميزان آگاهي مردم و كاهش آسيبها موؤر باشد. از سوي ديگر مسوولان كشور بايد هنگام توسعه ساخت و سازها در حاشيه درياها به نكات ايمني در اين زمينه توجه كنند. چرا كه بايد به ياد داشت، زمين هيچ گاه دست خود را براي بشر رو نميكند.
منبع خبر:
اعتماد