آخرین بروزرسانی : چهارشنبه 09 دی 1383 - 02:47:9 ق.ظ.
مرتبه بازدید | نظرات شما | نسخه قابل چاپ | این صفحه را برای دوستان خود بفرستید.

اقتصاد ايران در دست مافياي بورس‌بازان

 در حالي كه بورس تهران، به رغم حجم كم سرمايه خود (45 ميليارد دلار) در برابر بورس‌هاي بزرگ دنيا از نظر حجم سهام معامله‌شده، رتبه اول را به دست آورده است، برخي كارشناسان از درآمد نجومي گروهي از بورس‌بازان
و مافياي اقتصاد كشور از طريق افزايش صوري قيمت‌ها و زدوبندهاي پشت پرده خبر مي‌دهند.
بنا بر اين گزارش، در حالي كه بازده شاخص كلي بورس تهران در سال جاري، 9/18 درصد (تقريبا معادل تورم) است، برخي از گروه‌هاي سهام به رشد كاذب بي‌سابقه‌اي دست يافتند.
در سال جاري، گروه محصولات لاستيك و پلاستيك، در حالي با 113 درصد بازدهي سود هنگفتي را نصيب مالكان خود كرد كه اكثر شركت‌هاي عضو اين گروه، در اين مدت بازدهي 2 يا 3 درصدي را به دست آورده بودند و افزايش شاخص سهام اين گروه به صورت صوري و با استفاده از تكنيك‌هاي مافياي بورس‌بازان انجام مي‌شده است.
يك تحليلگر اقتصادي بورس در اين‌باره به خبرنگار «بازتاب» گفت: چندي است كه برخي سوءاستفاده‌گران و دلالان حرفه‌اي بورس، به خريد سهامي كه حجم مبنا ندارند، مبادرت ورزيده‌اند. اين دلالان با سوءاستفاده از اعتماد بازار با خريد اندك سهام اين شركت‌ها به قيمت بالا، رشد قيمت اين سهام را سرعت مي‌بخشند و پس از چند روز، اين سهام را به فعالان غيرحرفه‌اي اين بازار مي‌فروشند. بر اين اساس، طي دو هفته اخير، بازار اين نوع سهام رونق گرفته و متأسفانه هيچ تدبيري در اين زمينه انديشيده نشده است،حال آنكه دبيركل بورس، چندي پيش خبر از قرار دادن حجم مبنا براي اين‌گونه سهام داد كه تاكنون اين امر اجرايي نشده است.
يك كارشناس بورس نيز در اين‌باره توضيح داد: در هشت ماه گذشته، شاخص‌هاي مالي، صنعت و شاخص 50 شركت فعال‌تر بورس، هر يك به ترتيب 84، 45 و 21 درصد رشد داشته‌اند. اين اعداد مي‌خواهند، اين‌گونه به ما بفهمانند كه رشد شاخص كل در هشت ماه گذشته، عملا متأثر از افزايش قيمت سهام شركت‌هاي سرمايه‌گذاري بوده است تا شركت‌هاي صنعت بورس. اما نكته قابل توجه اينجاست كه برخلاف انتظار، ضريب همبستگي بين شاخص صنعت با ديگر شاخص‌ها، در شرايطي كه سال گذشته مثبت و قوي بود، امسال كاملا منفي شده است.
ارتباط شاخص صنعت با ديگر شاخص‌ها در طول شش ماهه نخست سال، نشان مي‌دهد كه رشد قيمت سهام شركت‌هاي «هلدينگ» و شركت‌هاي «سرمايه‌گذاري»، ارتباط معنادار خود را با تغييرات سهام شركت‌هاي توليدي از دست داده است. اين موضوع هم بر اين نكته تأكيد دارد كه رشد سهام شركت‌هاي سرمايه‌گذاري با وجودي كه پرتفويي از سهام شركت‌هاي توليدي و صنعتي را در اختيار دارند، كاملا بي‌معني و غيرمرتبط شده است.
اغلب كارشناسان اقتصادي، شرايط فعلي حاكم بر بورس را نگران‌كننده مي‌دانند.
عده‌اي از آنها با يادآوري دلالي ارزاق عمومي در دهه 60 و بعدها دلالي مسكن، زمين و موبايل در دهه 70، به دلالي اوراق بهادار در سال‌هاي اوليه دهه 70 اشاره كرده، مي‌گويند: گروه‌هايي كه در سال‌هاي دهه 60، بازارهاي ثانويه ارزاق عمومي ايجاد كرده بودند، بعدها به واسطه‌گري كالاهاي سرمايه‌اي روي آوردند و اكنون بازار سهام را ميداني براي سودآوري‌هاي هولناك خود تبديل كرده‌اند.
محاسبات آماري نشان داده است كه رفتار سهام شركت‌ها در صنايع مختلف، همچون استخراج كاني‌هاي غيرفلزي، غذايي و آشاميدني، تصفيه نفت، كاشي و سراميك و ديگر صنايع، در طول شش ماه نخست سال، خلاف روندي بوده كه خيلي‌ها از آن با عنوان «تناسب رفتاري» ياد مي‌كنند.
شركت‌هاي سيمان، كاشي و سراميك، فلزات اساسي، ماشين‌آلات و تجهيزات خودروسازها كه بخش بزرگي از ارزش بازار را به خود اختصاص داده‌اند، طي شش ماه گذشته، در حالي كه شاخص كل رشد كرده است، دچار افت شديد شده‌اند. اين روند، در حالي كه آمارها نشان مي‌دهد، چيزي حدود 70 درصد بازار به طور مستقيم و غيرمستقيم در اختيار اين شركت‌هاست، از رشد صنايع خاص حكايت دارد.
مطالعات آماري مرتبط با همين موضوع، بازگوكننده واقعيتي است كه در بازار سهام، به آن «دستكاري قيمت‌ها» مي‌گويند.
آيا قيمت سهام در بورس تهران دستكاري مي‌شود؟ اين موضوعي است كه اين روزها در كانون توجه نهادهاي نظارتي هم قرار گرفته است.
در طول شش ماه نخست سال 83، صنعت محصولات لاستيك و پلاستيك با 113 درصد بازدهي، بيشترين سود را نصيب خريداران خود كرده است. پس از آن، واسطه‌گري‌هاي مالي با 89 و استخراج ساير معادن با 4/77 درصد بازدهي، بيشترين سودآوري را داشته‌اند. در همين حال بازده قيمتي گروه ساختمان كه سال گذشته با 186 درصد بازدهي در جايگاه نخست صنايع قرار گرفته بود، در شش ماهه نخست سال 83، 11 درصد رشد منفي داشت. صنعت چوب و محصولات چوب هم كه سال گذشته، 119 درصد بازده قيمتي داشت، امسال دچار رشد منفي شد و خريداران سهام خود را متضرر ساخت.
آمارها نشان مي‌دهد، در حالي كه ميزان بازده شاخص كل در سال گذشته 77 درصد بود، اين رقم امسال به 9/18 درصد رسيد؛ يعني اگر سرمايه‌گذاران امسال پرتفوي متنوعي از سهام شركت‌ها تشكيل داده باشند، تنها 2 درصد از نرخ تورم بيشتر سود كرده‌اند، در حالي كه سال گذشته، متوسط بازده قيمتي شاخص كل، حداقل 55 درصد بيشتر از نرخ تورم بود. در بررسي روند بازده قيمتي صنايع در بورس تهران به واقعيت‌هاي زيادي نزديك مي‌شويم كه اثبات مي‌كند در بورس تهران، قيمت‌ها دستكاري مي‌شوند.
همان‌گونه كه به آن اشاره شد، در شش ماهه نخست سال 83، صنعت لاستيك و پلاستيك، بيشترين بازدهي را داشته است. احتمالا بايد اتفاقي در اين صنعت رخ داده باشد كه روند منفي بازده قيمتي اين صنعت در شش ماهه نخست سال 83، 113 درصد مثبت شده است.
اما واقعا اين‌گونه نيست، در حالي كه اين صنعت در بورس تهران، 11 شركت به ثبت رسانده است، تنها يك شركت بازدهي 9/108 درصدي داشته و بقيه شركت‌ها، تنها در حد 2 يا 3 درصد بازده قيمتي داشته‌اند. در گروه فلزات اساسي هم وضع به همين‌گونه بوده است؛ يعني از بين نوزده شركت اين گروه، تنها پنج شركت پربازده بوده‌اند. اين روند در صنايع ديگري، همچون غذايي و آشاميدني به اوج خود رسيده است.
از بين 42 شركت اين گروه، تنها چهار شركت و از بين 53 شركت كاني غيرفلزي، تنها 3 شركت پربازده بوده‌اند. اين روند كه قطعا در همه صنايع عضو در بورس تهران تكرار شده است، اين معني را مي‌دهد كه دلالان و حرفه‌اي‌هاي بورس تهران، فارغ از همه معادلات خرد و كلان اقتصاد ايران، مشغول اجراي سناريويي هستند كه در پايان به سود بازار تمام نخواهد شد.
منبع خبر: بازتاب